15 zaskakujących faktów o Szczecinie
Klątwa na dynastię książęcą, blef francuskich huzarów, dwie przyszłe carycie Rosji i jedyny w Polsce czynny kolejowy most zwodzony. Piętnaście faktów o Szczecinie.
Ponad tysiąc lat historii kryje w sobie sporo epizodów, które rzadko trafiają do standardowych przewodników. Zebraliśmy piętnaście z nich — część odnaleźliśmy wyłącznie w źródłach niemieckojęzycznych.
Klątwa na dynastię książęcą
Wygaśnięcie rodu Gryfitów w 1637 roku Pomorzanie tłumaczyli klątwą. Sidonia von Borcke, pomorska szlachcianka stracona w 1620 roku pod zarzutem czarów, miała rzucić urok bezpłodności na książęcy ród po zerwanej obietnicy małżeństwa.
Niezdobyta twierdza zdobyta bez wystrzału
W 1806 roku 500–700 francuskich huzarów gen. Lasalle'a zmusiło do kapitulacji pruski garnizon liczący 6–10 tysięcy żołnierzy — samym blefem: rozpalonymi ogniskami i pozorowanym ruchem wojsk.
Dwie przyszłe carycie Rosji urodziły się w Szczecinie
Katarzyna II Wielka (1729) i Maria Fiodorowna, żona cara Pawła I (1759) — obie przyszły na świat w tym samym mieście, w odstępie 30 lat.
Miasto trzykrotnie zmieniało administrację w 1945 roku
Po zajęciu przez Armię Czerwoną polska administracja musiała dwukrotnie opuszczać miasto, zanim 5 lipca 1945 roku marszałek Żukow ostatecznie ogłosił: „Szczecin jest polski”.
Jedyny w Polsce czynny kolejowy most zwodzony o napędzie mechanicznym
Most nad Regalicą, potocznie zwany mostem Wrocławskim, przetrwał zniszczenia wojenne i do dziś obsługuje ruch kolejowy — to unikat na skalę europejską.
Architektoniczny „Nobel” dla Szczecina
Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza zdobyła w 2015 roku Nagrodę Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe — pokonując 420 budynków z 36 krajów. To wciąż jedyny obiekt z Polski, który tę nagrodę zdobył.
Turner szkicował Szczecin
W londyńskiej Tate Gallery znajduje się 17 szkiców miasta autorstwa Josepha Mallorda Williama Turnera z podróży po Bałtyku w 1835 roku.
Jedno z najstarszych kin świata wciąż działa
Kino Pionier przy al. Wojska Polskiego działa nieprzerwanie od 1909 roku, a według odnalezionych dokumentów mogło wyświetlać filmy już w 1907.
Fontanna, która przetrwała wojnę jako kopiec ziemi
Najstarszą zachowaną barokową fontannę w Polsce (1732), stojącą na Placu Orła Białego, zasypano podczas II wojny światowej żwirem i piaskiem, by uchronić ją przed zniszczeniem.
Serce kompozytora spoczywa osobno od reszty ciała
Carl Loewe, niemiecki kompozytor epoki romantyzmu, spędził w Szczecinie 46 lat. Po jego śmierci w 1869 roku serce — zgodnie z jego życzeniem — pochowano w katedrze św. Jakuba, gdzie spoczywa do dziś.
Pod cmentarzem znaleziono groby sprzed 6000 lat
Podczas badań archeologicznych pod terenem Cmentarza Centralnego odkryto urny z epoki neolitu, na długo przed powstaniem miasta.
Berlin bliżej niż Warszawa
Ze Szczecina do Berlina jest ok. 150 km, podczas gdy do Warszawy — ok. 570 km. Stolica Niemiec bywa dla mieszkańców realnie bliższym punktem odniesienia niż stolica własnego kraju.
Ponad 140 mozaik ukrytych w mieście
Na elewacjach kamienic, w bramach i na klatkach schodowych Szczecina rozsianych jest ponad 140 dzieł sztuki mozaikowej — nietypowa forma miejskiej sztuki, mało nagłaśniana poza samym miastem.
Nazwa Wałów Chrobrego nie ma nic wspólnego z Bolesławem Chrobrym
Do 1945 roku promenada nosiła nazwę Hakenterrasse — na cześć nadburmistrza Hermanna Hakena, który zainicjował jej budowę.
Dzielnica, która była kiedyś trzema osobnymi wsiami
Dzisiejsze Pogodno do 1945 roku dzieliło się na Ackermannshöhe, Braunsfelde i Schönau — według miejskiej legendy powstałe jako sanatorium dla zamożnych mieszczan uciekających od wilgotnej starówki.
To tylko wybrane epizody z ponadtysiącletniej historii miasta. Pełną, chronologiczną opowieść znajdziesz w naszym artykule o historii Szczecina. Jeśli wolisz mroczniejszą stronę tej historii, zajrzyj do serii Mroczny Szczecin.